ایزوتانک چیست؟ راهنمای جامع انتخاب، کاربرد و استاندارد ISO Tank

ISO tank containers loaded on a container ship for international transportation of liquid chemicals and food-grade materials

فهرست مطالب

فهرست مطالب

ایزوتانک (ISO Tank Container) نوعی مخزن استاندارد بین‌المللی برای حمل ایمن مایعات فله، مواد شیمیایی، غذایی و خطرناک است که بر اساس استاندارد ISO طراحی و ساخته می‌شود. این مخازن به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که بتوانند در حمل‌ونقل دریایی، زمینی و ریلی بدون تخلیه مجدد مورد استفاده قرار گیرند و بالاترین سطح ایمنی و بهره‌وری را فراهم کنند.

انتخاب نادرست ایزوتانک می‌تواند منجر به نشتی، آلودگی محموله، جریمه‌های بین‌المللی، توقف در گمرک و حتی خسارت‌های چندمیلیاردی شود. به‌ویژه در ایران، تفاوت زیرساخت‌ها، شرایط آب‌وهوایی، قوانین حمل مواد خطرناک و محدودیت‌های لجستیکی باعث می‌شود تصمیم‌گیری درباره ایزوتانک صرفاً یک موضوع تئوریک نباشد، بلکه یک تصمیم فنی و اقتصادی حیاتی محسوب شود.

این محتوا بر اساس تجربه عملی در حوزه طراحی، ساخت و مشاوره تخصصی ایزوتانک تهیه شده و به شما کمک می‌کند قبل از خرید یا استفاده، تصمیمی آگاهانه، ایمن و مقرون‌به‌صرفه بگیرید. اگر به‌دنبال مرجعی قابل اعتماد برای شناخت دقیق ایزوتانک و کاربردهای آن هستید، این راهنما نقطه شروع درستی است.

نمونه ایزوتانک ساخته شده توسط اورین مخزن

۱. دسته بندی انواع ایزوتانک بر اساس طبقه بندی قانونی حمل

ردیف نام اختصاری (Tank Code) نوع یا کاربرد توضیحات فنی
۱ T1 برای حمل مایعات سبک (مثل آب، شربت، محلول‌های تمیزکننده) کم‌فشارترین مدل، فشار طراحی معمولاً ۱.۷۵ بار
۲ T4 برای حمل روغن‌های غیرخطرناک درپوش بالا و شیر تخلیه پایین؛ فشار کاری حدود ۲.۶۵ بار
۳ T11 برای حمل مواد شیمیایی غیرخطرناک پرکاربردترین مدل در صنایع عمومی؛ فشار طراحی حدود ۴ بار
۴ T12 برای مواد غیر خورنده اما با نوسانات دمایی بالا مشابه T11 اما باقابلیت تزریق بخار یا گرم‌کننده داخلی
۵ T14 برای حمل مواد شیمیایی خطرناک دارای فشار کاری حدود ۶.۶ بار و بدنه مقاوم‌تر (316L یا 316Ti)
۶ T20 برای حمل گازهای مایع با فشار متوسط فشار طراحی حدود ۸.۴ تا ۱۰ بار
۷ T22 برای حمل مواد خورنده و خطرناک‌تر از T14 (مثل اسیدها) دیواره ضخیم‌تر، سوپاپ اطمینان چندمرحله‌ای
۸ T23 برای مواد بسیار خطرناک (مثل اسید نیتریک، فرمالدهید) فشار طراحی بالاتر از ۱۰ بار
۹ T50 برای حمل انواع سوخت، LPG و گازهای فشرده فشار طراحی معمولاً ۱۷ تا ۲۱ بار (با بدنه تمام فولادی)
۱۰ T75 برای گازهای مایع‌شده در حالت سرد (Cryogenic Tanks) مثل اکسیژن، نیتروژن، LNG شامل عایق خلاء‌دار با دمای کاری تا منفی ۱۹۶ درجه
۱۱ T100 برای پروژه‌های خاص، نظامی یا صنایع فضایی طراحی سفارشی با فشار بالای ۴۰ بار یا شرایط دمایی خاص

هرچه عدد کد ایزوتانک بزرگ‌تر باشد، نشان‌دهنده فشار طراحی بالاتر و مقاومت بیشتر مخزن در برابر شرایط کاری است. به‌طورکلی، کلاس‌های T1 تا T14 عمدتاً برای حمل مایعات (اعم از مواد سبک، روغن‌ها و مواد شیمیایی) مورداستفاده قرار می‌گیرند درحالی‌که کلاس‌های T20 به بالا مخصوص گازها، سوخت‌ها و مواد تحت‌فشار بالا طراحی شده‌اند.

۲. دسته بندی انواع ایزوتانک بر اساس نوع ماده قابل حمل

ردیف نوع ایزوتانک نوع محصول قابل‌حمل توضیح فنی و کاربرد در محصولات
۱ ایزوتانک استاندارد (Standard ISO Tank) برای حمل مایعات غیرخطرناک و برخی مواد شیمیایی عمومی این نوع بیشترین کاربرد را دارد. از استیل 304L/316L ساخته شده و معمولاً حجم مفید ۲۴ تا ۲۶ هزار لیتر دارد. مناسب برای حمل روغن‌ها، محلول‌های بی‌خطر و مواد غذایی در شرایط عادی است.
۲ ایزوتانک مواد خطرناک (Hazardous ISO Tank) برای استانداردهای ویژه حمل مواد شیمیایی خطرناک مطابق استانداردهای ADR و IMDG تولید می‌شود؛ دارای شیر اطمینان تقویت‌شده، فریم مقاوم و تست فشار بالا است. مناسب برای اسیدها، حلال‌های صنعتی و مواد خورنده می‌باشد.
۳ ایزوتانک کرایوژنیک (Cryogenic ISO Tank) برای حمل گازهای مایع‌شده مانند اکسیژن، نیتروژن و آرگون دارای سیستم عایق حرارتی چندلایه و تانک دوپوسته است. در دماهای بسیار پایین (تا منفی ۱۹۶ ‌درجه سانتی‌گراد) کار می‌کند و قابلیت حفظ و انتقال طولانی‌مدت گازهای مایع را دارد. این مدل در پروژه‌های کرایوژنیک و انرژی استفاده می‌شود و اورین مخزن این مدل‌ها را به‌صورت سفارشی تولید می‌کند.

۳. دسته بندی انواع ایزوتانک بر اساس ابعاد استاندارد

ردیف نوع طول (فوت) حجم تقریبی (لیتر) وزن خالص (Tare Weight) توضیح کاربردی
۱ ISO Tank 20ft (استاندارد) ۲۰ ft (حدود ۶.۰۵۸ متر) ۲۱,۰۰۰ تا ۲۶,۰۰۰ لیتر ۳.۵ تا ۴.۰ تن رایج‌ترین سایز برای حمل مایعات فله مثل مواد شیمیایی، روغن و آب آشامیدنی
۲ ISO Tank 23ft (High Capacity) ۲۳ ft (حدود ۷.۰۱۰ متر) ۲۶,۰۰۰ تا ۲۸,۰۰۰ لیتر ۳.۸ تا ۴.۲ تن برای بارهای با چگالی کمتر، ولی حجیم‌تر
۳ ISO Tank 25ft ۲۵ ft (7.620 متر) ۲۸,۰۰۰ تا ۳۰,۰۰۰ لیتر حدود ۴.۲ تن کمتر رایج؛ مخصوص مسیرهای خاص ریلی
۴ ISO Tank 30ft (Extended) ۳۰ ft (حدود ۹.۱۲۵ متر) ۳۰,۰۰۰ تا ۳۵,۰۰۰ لیتر ۴.۵ تا ۵.۰ تن مخصوص حمل سوخت، مواد غذایی مایع و مواد خطرناک سبک
۵ ISO Tank 40ft (Super Capacity) ۴۰ ft (12.192 متر) ۳۵,۰۰۰ تا ۳۶,۰۰۰ لیتر ۵.۰ تا ۶.۰ تن بیشتر برای گازها یا مواد خوراکی فله (مثلاً آب‌میوه یا الکل) استفاده می‌شود
۶ Small Tank (10ft و 13ft) ۱۰–۱۳ ft ۱۰,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ لیتر حدود ۲.۵ تا ۳.۵ تن مخصوص تست، نمونه‌برداری یا مسیرهای کوتاه شهری
۷ Swap Body Tank (غیراستاندارد ولی پرکاربرد در اروپا) ۲۳–۲۵ ft تا ۳۵,۰۰۰ لیتر _ فریم متفاوت برای حمل ریلی در مسیرهای اروپایی
۸ Gas ISO Tank (برای گاز مایع) ۲۰ ft ۱۷,۰۰۰ تا ۲۴,۰۰۰ لیتر تحت فشار ۱۵–۲۴ بار ۴.۰ تا ۴.۵ تن برای LPG، آمونیاک، CO₂ و سایر گازها
۹ Reefer ISO Tank (خنک دار) ۲۰ ft ۲۱,۰۰۰ تا ۲۴,۰۰۰ لیتر ۴.۵ تا ۵.۰ تن برای حمل مواد غذایی مایع مثل شیر یا آب‌میوه با سیستم کنترل دما

۴. دسته بندی بر اساس ساختار حرارتی

Standard Non-Insulated Tanks : رایج‌ترین نوع، بدون عایق حرارتی اضافی. مناسب برای محموله‌هایی که نیازی به کنترل دما ندارند یا دمای محیط برای آن‌ها مناسب است.

Insulated Tanks (T11/T14): این تانک‌ها دارای لایه‌ای از عایق (مانند پشم سنگ یا فوم پلی‌یورتان) بین بدنه داخلی و خارجی هستند. این ویژگی برای حمل موادی که باید در دمای نسبتاً ثابت باقی بمانند، ضروری است.

Heated Tanks (T16): شامل سیستم گرمایشی خارجی یا داخلی (مانند کویل‌های بخار یا هیترهای الکتریکی) است. این مدل‌ها اغلب برای حمل موادی مانند آسفالت، قیر، یا روغن‌های سنگین که در دمای محیط منجمد یا بسیار ویسکوز می‌شوند، استفاده می‌گردند. این تانک‌ها مستقیماً با نیاز به Heating در چرخه لجستیک مرتبط هستند.

۵. بر اساس کاربرد و ماهیت محموله

T-Code Tanks (برای مواد شیمیایی خطرناک): بر اساس کد T سازمان ملل کدگذاری می‌شوند (مانند T11 برای مایعات قابل اشتعال با نقطه جوش بالا).

Food Grade Tanks (ایزوتانک مواد غذایی): این تانک‌ها با بالاترین استانداردهای بهداشتی ساخته شده‌اند. فولاد ضدزنگ آن‌ها باید کاملاً صیقلی (بهداشتی) باشد و دارای استانداردهای HACCP یا FDA باشند. این انواع ایزوتانک برای حمل شیر، آب آشامیدنی، کنسانتره‌های میوه، شربت‌ها و روغن‌های خوراکی به کار می‌روند.

Refrigerated/Cryogenic Tanks: طراحی شده برای حمل گازهای مایع در دماهای بسیار پایین (مانند نیتروژن مایع).

سازمان (International Organization for Standardization) ISO با تصویب استانداردهای کلیدی، به‌ویژه ISO 668 (ابعاد و ظرفیت کانتینرها) و ISO 1496/3 (مشخصات فنی تانک‌های کانتینری)، اساس قانونی این صنعت را بنا نهاد.

در ایران از دهه ۱۳۹۰ شمسی با توسعه فازهای پارس جنوبی و رشد چشمگیر صادرات محصولات پتروشیمی به‌ویژه متانول، اوره، اسیدها و روغن‌های صنعتی، ایزوتانک به گزینه‌ای حیاتی و ضروری برای حمل زمینی (مرزی) و دریایی (صادراتی) تبدیل شد. در این مقاله تمام ابعاد فنی، بازرگانی و ایمنی ایزوتانک‌ها را بررسی می‌کنیم.

🔗 برای مشاهده انواع ایزوتانک این مقاله را بخوانید: انواع ایزوتانک

مزایای ایزوتانک

اینفوگرافیک مزایا و معایب ایزوتانک شامل هزینه، امنیت، حمل چندوجهی، سرمایه‌گذاری اولیه و پیچیدگی زیرساخت

ایزوتانک مخزن استانداردی برای حمل ایمن مواد شیمیایی و مایعات صنعتی است. از مزایای ایزوتانک می‌توان به دوام بالا، قابلیت استفاده مجدد و ایمنی در حمل اشاره کرد؛ درحالی‌که معایب آن شامل هزینه اولیه زیاد، وزن بالا و نیاز به بازرسی دوره‌ای است.

  • ایمنی بالا و جلوگیری از نشتی: طراحی تحت‌فشار، استفاده از فولاد ضدزنگ با گرید بالا و تجهیزات ایمنی چندگانه، خطر نشت یا انفجار را به حداقل می‌رساند.
  • حفظ محیط‌زیست و کاهش پسماند: بر اساس داده‌های‌ ITCO (نهاد بین‌المللی تخصصی صنعت ایزوتانک)، استفاده از ایزوتانک منجر به کاهش حدود  %۹۰ ‌در ضایعات بسته‌بندی (در مقایسه با درام یا IBC) می‌شود. این رویکرد با سیاست‌های پایداری اورین مخزن در تولید سازگار است.
  • حفظ کیفیت مواد: وجود جکت حرارتی (Heating Jacket) و عایق حرارتی دمای انتقال را یکنواخت نگه می‌دارد تا ترکیبات حساس دچار تغییر کیفیت نشوند.
  • کاهش هزینه‌های لجستیکی: طراحی ماژولار و ابعاد۲۰ فوتی امکان حمل ریلی، جاده‌ای و دریایی را به‌صورت هم‌زمان (Multimodal Transport) فراهم می‌کند. طبق داده‌های ITCO، این روش ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزان‌تر از حمل بشکه‌ای است.
  • طول عمر بالا: نگهداری صحیح می‌تواند عمر مفید تانک را به بیش از ۲۰ سال افزایش دهد.
  • قابلیت استفاده چندباره (Reusable System): بدنه فولاد ضدزنگ و شیرهای صنعتی‌ DN80‌ باعث می‌شوند ایزوتانک‌ها بیش از ۲۰ ‌سال عمر مفید داشته باشند. تمام تانک‌ها را باقابلیت تست و گواهی‌ Periodic Inspection ۱۰ ‌ساله طبق ISO ۱۴۹۶‑۳ عرضه می‌شود.
  • سازگاری کامل با استانداردهای بین‌المللی: همه ایزوتانک‌های این شرکت قابلیت دریافت پلاک و تأییدیه بین‌المللی  (ADR/IMDG/CSC‌ Plates) دارند که امکان تردد در خطوط بین‌المللی حمل‌ونقل را بدون نیاز به بسته‌بندی اضافی فراهم می‌کند.
  • بهینه‌سازی بارگیری و تخلیه: طراحی شیرهای تخلیه کف و سقف، زمان عملیات بارگیری و تخلیه را تا ۵۰٪ ‌کاهش می‌دهد. تمامی شیرها طبق ASME B31.3 و DN80 Clover Clamp ساخته و تست می‌شوند.
  • قابلیت سفارشی‌سازی برای صنایع خاص: اورین مخزن مدل‌های تخصصی شامل Food Grade، Pressure Type و Cryogenic Tank را متناسب با ویژگی مواد تولید می‌کند؛ از سیستم گرمایش گرفته تا عایق خلأ و طراحی دوپوسته.

معایب ایزوتانک

  • هزینه اولیه بالا: به دلیل استفاده از فولاد ضدزنگ (گرید ۳۱۶L ‌یا‌۳۰۴L) و آزمون فشار بر اساس استاندارد ASME ‌ IX، هزینه ساخت اولیه نسبت به بشکه‌ها یا مخازن ساده بالاتر است. اما عمر مفید بیش از ۲۰ ‌سال و قابلیت استفاده‌ چندباره باعث می‌شود که این هزینه در مدت کوتاهی جبران شود.
  • نیاز به تجهیزات مناسب برای تخلیه و بارگیری: ایزوتانک‌ها برای تخلیه ایمن به شیرها و اتصالات صنعتی نیاز دارند. در محل‌هایی که این زیرساخت وجود ندارد ممکن است عملیات کندتر انجام شود. اورین مخزن با طراحی اتصالات استاندارد‌ DN80 و ارائه‌ تجهیزات جانبی (شلنگ‌ها و فیتینگ‌های سازگار) این فرایند را ساده کرده است.
  • محدودیت برای مواد بسیار غلیظ یا حساس به دما: مواد با چسبندگی یا گرانروی بالا برای تخلیه کامل به حرارت کنترل‌شده نیاز دارند که بعضی مدل‌های عمومی فاقد این سیستم‌اند. مدل‌های تجهیزشده به جکت حرارتی این مشکل را برطرف کرده و امکان گرمایش یکنواخت را فراهم می‌کنند.
  • لزوم بازرسی دوره‌ای و نگهداری تخصصی: بر اساس استانداردهای بین‌المللی هر ایزوتانک باید در فواصل منظم تحت بازرسی فنی قرار گیرد. به همین دلیل اورین مخزن در پروژه‌های صادراتی، خدمات پس از فروش و دستورالعمل نگهداری را همراه محصول ارائه می‌دهد تا کاربر بدون نیاز به ارسال تانک برای سرویس، این مراحل را انجام دهد.

🔗 برای مقایسه دقیق‌تر، مقاله: مزایا و معایب را بخوانید.

اجزای ایزوتانک و سازوکار عملکردی آن

دریچه بالایی و مجموعه اتصالات ایزوتانک برای بارگیری، تخلیه و کنترل ایمنی مخزن

ایزوتانک‌ها مطابق استانداردهای بین‌المللی ISO ۱۴۹۶‑۳، ADR ۲۰۲۳، IMDG Code و ASME IX طراحی و تولید می‌شوند. در طراحی این تجهیزات پارامترهای مکانیکی، حرارتی و هیدرودینامیکی به دقت محاسبه می‌گردند تا ایمنی حمل مواد شیمیایی، غذایی و خطرناک تضمین شود. در شرکت اورین مخزن، طراحی این مخازن با استفاده از تحلیل تنش، نرم‌افزارهای شبیه‌سازی CFD و الزامات بارگذاری بین‌المللی، انجام می‌شود.

اجزای ساختاری اصلی ایزوتانک عبارت‌اند از:

یک ایزوتانک کارآمد، مجموعه‌ای از اجزای مهندسی شده است که وظیفه نگهداری، ایمنی و تخلیه بار را بر عهده دارند.

الف) بدنه اصلی (Shell): بدنه تانک معمولاً از فولاد ضدزنگ ( Stainless Steel، غالباً 316L یا 304L) ساخته می‌شود تا مقاومت شیمیایی لازم در برابر خوردگی را برای حمل طیف وسیعی از مواد فراهم کند. برای مایعاتی با دمای بسیار پایین (مانند گازهای مایع) یا موادی که نیاز به عایق‌بندی حرارتی دارند، از طراحی‌های دوجداره (Jacketed)  استفاده می‌شود.

ب) قاب فلزی (Frame): قاب بیرونی، سازه اصلی را تشکیل می‌دهد و وظیفه توزیع وزن، فراهم آوردن نقاط اتصال برای لیفتراک و نصب روی وسایل نقلیه استاندارد را دارد. این قاب باید قابلیت تحمل بارهای عظیم وارده در هنگام جابه‌جایی در ترمینال‌ها و دریا را داشته باشد.

ج) شیرها و اتصالات حیاتی
اجزای زیر برای عملکرد صحیح ایزوتانک حیاتی هستند:

Manhole (دریچه بازرسی): این دریچه بزرگ که معمولاً در بالای تانک قرار دارد، امکان ورود پرسنل مجاز برای بازرسی‌های داخلی، تمیزکاری و نصب تجهیزات اندازه‌گیری را فراهم می‌آورد. این بخش باید دارای قفل‌ها و مکانیزم‌های ایمنی قفل‌شونده (Locking Mechanisms) باشد تا از باز شدن ناخواسته جلوگیری شود.

Valves Set (مجموعه شیرآلات): این شامل شیرهای تخلیه اصلی (Bottom Discharge Valve) و شیرهای پر کردن (Filling Valves) است. شیر تخلیه باید از نوع طراحی شده برای حمل مواد خطرناک باشد، مانند شیرهای دیسکی یا دیافراگمی که در برابر نشت مقاوم باشند.

Safety Relief (سوپاپ اطمینان): این مکانیزم حیاتی، فشار بیش از حد درون تانک (ناشی از افزایش دما یا فرآیندهای شیمیایی داخلی) را کنترل کرده و از انفجار تانک جلوگیری می‌کند. در انواع ایزوتانک، دو نوع اصلی فشار سنج وجود دارد: فشاری (Pressure Relief Valve) و خلاء (Vacuum Relief Valve).

Gaskets (واشرها): واشرهای آب‌بندی در اتصالات Manhole و شیرها، نقش اصلی را در جلوگیری از نشت مواد خطرناک ایفا می‌کنند. جنس واشرها باید با ماهیت شیمیایی محموله سازگار باشد (مثلاً PTFE برای مواد شیمیایی خورنده).

Document Holder (نگهدارنده مدارک): یک محفظه ضدآب که مدارک حیاتی محموله، MSDS (برگه اطلاعات ایمنی مواد)، گواهی‌نامه‌های تست و بازرسی‌ها را در خود نگه می‌دارد.

تیغه‌های ضد تلاطم (Baffles): صفحات داخلی درون مخزن که از حرکت موجی سیال در هنگام شتاب یا ترمز جلوگیری می‌کنند و پایداری مخزن را افزایش می‌دهند.

عدسی های انتهایی بیضوی (Dish ‌Ends): نقش توزیع یکنواخت فشار داخلی را دارند و شکل آن‌ها باعث تسهیل جریان و تخلیه کامل سیال می‌شود.

ونت و سیستم ایمنی (Pressure Relief System): برای کنترل فشار و جلوگیری از انفجار در شرایط اضطراری استفاده می‌شود.

حلقه‌های مهار و تکیه‌گاه‌ها (Supports ‌&‌Manholes): شامل نردبان، Manhole در بالا برای بازرسی داخلی و تمیزکاری و Suppor ‌ Pads برای تثبیت مخزن داخل فریم فلزی هستند.

عایق و پوشش خارجی (Insulation ‌&‌Cladding): بسته به نوع مایع می‌تواند از فایبرگلاس، پلی‌یورتان یا پشم ‌سنگ باشد که تبادل حرارتی را کاهش می‌دهد.

شیر کنترلی و تجهیزات ایمنی ایزوتانک برای کنترل فشار و افزایش ایمنی مخزن
اجزای کنترلی و ایمنی ایزوتانک وظیفه کنترل فشار، جلوگیری از نشت و افزایش ایمنی در حمل مواد را بر عهده دارند.

اجزای کنترلی و ایمنی

جزء نوع تجهیز (Equipment Type) عملکرد / توضیح فنی مشخصات فنی (استاندارد یا جنس)
شیر تخلیه پایین Bottom Discharge Valve تخلیه کنترل‌شده سیال از کف تانک قطر DN80، جنس SS 316L، آب‌بندی PTFE، طراحی ASME B16.5
شیر اطمینان Safety Relief Valve تخلیه خودکار فشار مازاد داخل تانک فشار تنظیمی ۶.۵ bar، مطابق ADR ۲۰۲۳
گیج فشار Pressure Gauge نمایش لحظه‌ای فشار داخلی تانک فول دیجیتال یا عقربه‌ای، بدنه استنلس استیل
مان هول بالا Manhole Cover Ø ۵۰۰ mm دسترسی برای بازرسی، نمونه‌گیری، تمیزکاری یا پرکردن دارای قفل ایمنی، آب‌بندی سیلیکونی، فشار کاری تا ۹ bar
سیستم تهویه Vent System تعدیل فشار هوا برای جلوگیری از خلاً یا تراکم ناگهانی دارای فیلتر محافظ، طراحی فشار ±۰.۲ bar
گیج سطح Level Indicator / Dip Stick کنترل سطح یا برآورد حجم سیال ذخیره‌شده نسخه‌های جدید با سنسور الکترونیکی Level Sensor
گیج دما Temperature Gauge کنترل دما برای مواد حساس (غذا، شیمیایی یا کرایوژنیک) نمایشگر‌ Digital/PT100 Sensor، محدوده  ۵۰ تا +۲۰۰ °C
سیستم گرمایش / خنک‌کننده Steam / Heating Coil Lines ثابت نگه‌داشتن دما یا ذوب کردن مواد جامد شده لوله‌کشی 316L مارپیچ، فشار بخار تا ۶ bar
اتصال ارت (Earthing Connection) Grounding Point جلوگیری از تخلیه الکتریسیته ساکن حین بارگیری/تخلیه میله ارت استنلس، مطابق EN ISO ۱۰۲۰۴
شیر نمونه‌برداری Sampling Valve نمونه‌گیری از سیال بدون بازکردن مان هول شیر ۲۵ میلی‌متری با رزوه NPT و آب‌بندی تفلونی (PTFE)
پلیت شناسایی تانک Data Plate / ID Plate درج اطلاعات و مشخصات فنی مخزن شامل کد UN Tank Type، سریال، ظرفیت، و سال ساخت

در استانداردهای جدید ISO ۱۴۹۶‑۳ و ADR 2023، ردیف‌های Pressure Gauge، Safety Relief، Manhole، Vent و Data‌ Plate از اجزای الزامی محسوب می‌شوند، بقیه تحت عنوان Optional Equipment در طراحی ثبت می‌شوند.

نمای نزدیک از گیج دمای نصب‌شده روی ایزوتانک برای کنترل حرارت مخزن در حمل مواد صنعتی
گیج دمای ایزوتانک برای پایش و کنترل حرارت مواد در حین حمل‌ونقل

عملکرد هماهنگ تجهیزات

 در زمان بارگیری: شیر تخلیه بسته و سیستم تهویه باز است تا هوا خارج شود.

در زمان حمل: کلیه شیرها در وضعیت قفل ایمن قرار دارند و گیج فشار، فشار داخلی را کنترل می‌کند.

در زمان تخلیه: در زمان تخلیه، شیر تهویه ابتدا باز و سپس شیر DN80 به‌صورت تدریجی فعال می‌شود تا جریان کنترل و مازاد فشار توسط شیر اطمینان در محدوده ۴ ‌تا‌ ۶ ‌بار ایمن تخلیه گردد.

فرایند ساخت در اورین مخزن

برش و فرم‌دهی ورق‌ها: بادقت CNC تا انحراف کمتر از ۱ ‌میلی‌متر.

جوشکاری بر اساس  ASME ‌IX: از روش‌های TIG (آرگون) و جوش لیزر برای اتصالِ مقاوم، یکنواخت و بدون تخلخل استفاده می‌شود؛ سپس کلیه جوش‌ها با آزمون‌های غیرمخرب (NDT) شامل RT و PT کنترل می‌شوند.

تست فشار و نشتی: فشار هیدرواستاتیک ۶ ‌بار در مدت  ۳۰  دقیقه، بدون افت فشار مجاز.

پوشش نهایی و نصب تجهیزات: شامل شیر تخلیه‌ DN80، شیر اطمینان ۶٫۵ بار، گیج فشار، دریچه مان هول و تجهیزات تهویه.

مدیریت دینامیک سیال و پایداری در ترمزگیری

هنگام ترمزگیری‌های ناگهانی، نیروی اینرسی باعث ایجاد تلاطم شدید (Surge Effect) در سیال می‌شود که می‌تواند تعادل وسیله نقلیه را به خطر بیندازد. در ایزوتانک‌های اورین مخزن، این چالش با رویکردی مهندسی مدیریت شده است:
طراحی هیدرودینامیک: فرم عدسی‌های مخزن (Dish Ends) مطابق با استانداردهای ASME طراحی شده تا علاوه بر تحمل فشار بالا، توزیع تنش ناشی از ضربه سیال را بهینه کند.
رعایت دقیق سطح پرشدگی (Filling Ratio): طبق قوانین IMDG، بارگیری همواره در محدوده ایمن (حداقل ۸۰٪ تا حداکثر مجاز ۹۵-۹۷٪) انجام می‌شود. این تراکم سیال، فضای بازی برای شتاب گرفتن موج باقی نمی‌گذارد و عملاً اثر ضربه را خنثی می‌کند.
شاسی یکپارچه: قاب فولادی (Frame) با جذب و انتقال نیروهای جانبی به شاسی تریلی، مانع از تغییر خطرناک مرکز ثقل شده و پایداری محموله را در ترمزهای شدید تضمین می‌کند.

سازنده ایزوتانک

صنعت جهانی تولید ایزوتانک تحت سلطه چند شرکت پیشرو است که هر یک باتکیه‌بر نوآوری‌های فنی منحصربه‌فرد، استانداردهای کیفیت و ایمنی را در این حوزه تعریف می‌کنند. این سازندگان بزرگ نه‌تنها در مقیاس تولید، بلکه در ارائه راهکارهای تخصصی برای صنایع مختلف نیز پیش‌گام هستند.

در رأس این صنعت، CIMC (چین) قرار دارد که به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان، از فرایندهای ساخت تمام‌خودکار (Robotic Welding) برای تولید انبوه مدل‌های بسیار بادوام T11 و T14 بهره می‌برد. رقیب اصلی آن، Singamas  (چین)، با تمرکز بر طراحی ماژولار و سیستم‌های عایق‌بندی پیشرفته در مدل SI-Chem FlexLine، هزینه‌ها را بهینه کرده و راندمان حرارتی را به حداکثر رسانده است.

در بلوک غرب، شرکت Hoover CS (که پیش‌تر با نام Hoover Ferguson شناخته می‌شد)، با ادغام فناوری‌های هوشمند صنعت را متحول کرده است. مدل‌های SmartTank این شرکت با بهره‌گیری از سنسورهای اینترنت اشیا (IoT)، امکان پایش لحظه‌ای دما، فشار و موقعیت محموله را فراهم کرده و استاندارد جدیدی در «لجستیک هوشمند» تعریف کرده‌اند. از سوی دیگر، Welfit Oddy (آفریقای جنوبی) با تمرکز بر مقاومت حداکثری و تولید ایزوتانک‌های سخت‌جان مانند مدل Mining-Spec T11، نیازهای صنایع سنگین و معادن را در دشوارترین شرایط عملیاتی برآورده می‌سازد.

شرکت‌های ایرانی نیز با درک نیازهای صنایع پتروشیمی و صادراتی کشور، توانسته‌اند محصولاتی با استانداردهای جهانی تولید کنند. در این میان، شرکت‌های اورین مخزن و گروه صنعتی دمیرچی از جمله تولیدکنندگان مطرح در این حوزه به شمار می‌روند. در این عرصه شرکت اورین با تمرکز ویژه بر کیفیت و رعایت استانداردهای بین‌المللی مانند ASME و ISO خود را به‌عنوان یکی از سازندگان تخصصی در ایران مطرح کرده است. این شرکت با بهره‌گیری از تکنیک‌های جوشکاری پیشرفته و استفاده از استنلس استیل با گریدهای بالا (مانند 316L) توانایی تولید ایزوتانک‌هایی را دارد که قادر به حمل مواد شیمیایی خورنده و حساس صادراتی هستند و با موفقیت در بازارهای جهانی رقابت می‌کند.

نمونه‌ای از ایزوتانک تولیدشده توسط شرکت اورین مخزن مطابق استانداردهای ساخت مخازن صنعتی.

استانداردهای ایزوتانک

یک ایزوتانک چیزی فراتر از یک مخزن فلزی است؛ این یک دارایی مهندسی‌شده بر اساس قوانین دقیق بین‌المللی است که برای حمل ایمن محموله‌های چندمیلیون‌دلاری در سراسر قاره‌ها طراحی شده است.

استانداردهای ایزوتانک را می‌توان به سه دسته اصلی تقسیم کرد:

استانداردهای طراحی و ساخت (Blueprint Standards)

این گروه از استانداردها، DNA فیزیکی ایزوتانک را تعریف می‌کنند و تضمین می‌کنند که از نظر ساختاری ایمن و مقاوم است.

ISO 1496-3: این مهم‌ترین کد برای سازگاری جهانی است. سازمان بین‌المللی استاندارد (ISO) در این بخش ابعاد دقیق فریم (۲۰ یا ۴۰ فوت)، محل و استحکام نقاط اتصال (Corner Castings) و توانایی تحمل بارهای استاتیکی و دینامیکی را مشخص می‌کند. به زبان ساده، این استاندارد تضمین می‌کند که ایزوتانک شما در هر بندر، قطار یا تریلی در سراسر جهان بدون مشکل جا‌به‌جا شود.

ASME BPVC Section VIII: این کد که توسط انجمن مهندسین مکانیک آمریکا (ASME) تدوین شده بر قلب ایزوتانک، یعنی مخزن تحت‌فشار، تمرکز دارد. این استاندارد ضخامت ورق فولادی، کیفیت جوشکاری و روش‌های تست فشار (مانند تست هیدرواستاتیک با فشار ۱.۵ برابر فشار کاری) را تعیین می‌کند.

استانداردهای حمل‌ونقل و ایمنی مواد  (Logistics & Safety Codes)

این کدها قوانین تردد ایزوتانک در مسیرهای مختلف و برای مواد گوناگون هستند. بدون این گواهی‌ها ایزوتانک اجازه‌ خروج از کارخانه را ندارد.

IMDG (دریایی)، ADR  (جاده‌ای)، RID  (ریلی): این سه کد مجموعه‌ای از مقررات برای حمل کالاهای خطرناک هستند. آن‌ها نوع شیرآلات، علائم هشداردهنده لازم و روش‌های مهار بار را مشخص می‌کنند. برای مثال یک ایزوتانک حامل اسیدسولفوریک باید الزامات متفاوتی را نسبت به ایزوتانک حامل روغن خوراکی برآورده کند.

CSC (Convention for Safe Containers): این یک «گواهینامه سلامت» برای فریم کانتینر است. هر ایزوتانک باید یک پلاک CSC معتبر داشته باشد که نشان می‌دهد به‌صورت دوره‌ای (معمولاً هر ۲.۵ یا ۵ سال) بازرسی شده و برای حمل‌ونقل ایمن است.

استانداردهای بازرسی و تأیید شخص ثالث (Third-Party Validation)

اعتبار یک ایزوتانک تنها با مهر تأیید یک نهاد بازرسی مستقل و معتبر جهانی کامل می‌شود.

نقش شرکت‌های بازرسی (مانند Bureau Veritas, Lloyd’s Register، شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران): این نهادها به عنوان چشم سوم عمل می‌کنند. آن‌ها فرآیند طراحی، انتخاب مواد، کیفیت جوشکاری و تست‌های نهایی را نظارت و تأیید می‌کنند.

چرا این‌ موارد مهم هستند؟ وقتی یک ایزوتانک را انتخاب می‌کنید در واقع به این اکوسیستم از استانداردها اعتماد می‌کنید. محصولی که این زنجیره را کامل طی کرده باشد (از طراحی ISO و ASME گرفته تا تأییدیه شرکت‌های بازرسی)، تضمین می‌کند که سرمایه شما و محموله‌تان در ایمن‌ترین حالت ممکن حمل می‌شود.

ایمنی و قابلیت اطمینان ایزوتانک‌ها وابسته به پیروی دقیق از مجموعه‌ای از کدها و استانداردهای سخت‌گیرانه است. این استانداردها تضمین می‌کنند که تانک در برابر نیروهای دینامیکی حمل‌ونقل و فشارهای داخلی پایدار بماند.

استانداردهای جهانی برای حمل و نقل ایزوتانک

برای اینکه یک ایزوتانک بتواند در سطح بین‌المللی جابه‌جا شود، باید گواهینامه‌های زیر را داشته باشد:

IMDG Code: کد بین‌المللی کالاهای خطرناک دریایی؛ الزامی برای حمل با کشتی.

ADR: توافق‌نامه اروپایی حمل‌ونقل جاده‌ای کالاهای خطرناک؛ الزامی در اروپا و بسیاری از کشورهای دیگر.

RID: مقررات مربوط به حمل بین‌المللی ریلی کالاهای خطرناک.

CSC (Convention for Safe Containers): گواهینامه‌ای که سلامت و ایمنی فریم کانتینر را برای جابه‌جایی تأیید می‌کند و باید به‌صورت دوره‌ای تمدید شود.

TIR (Transports Internationaux Routiers): کارنه تیر یک سند گمرکی است که عبور کالا از مرزها را با حداقل تشریفات گمرکی ممکن می‌سازد.

استانداردهای جهانی برای ساخت ایزوتانک

فرایند ساخت یک ایزوتانک از ابتدا تا انتها توسط این کدهای مهندسی کنترل می‌شود:

ISO 1496-3: استاندارد اصلی و مادر که ابعاد، مشخصات و الزامات تست فریم کانتینر را مشخص می‌کند.

ASME Boiler and Pressure Vessel Code (BPVC), Section VIII: معتبرترین و شناخته‌شده‌ترین کد جهانی برای طراحی، ساخت، بازرسی و تست مخازن تحت فشار.

BS PD 5500: استاندارد بریتانیایی برای مخازن تحت فشار که در برخی مناطق به‌عنوان جایگزین ASME استفاده می‌شود.

ITCO (International Tank Container Organisation): این سازمان گرچه مستقیماً کد نمی‌نویسد؛ اما راهنماها و بهترین شیوه‌های صنعتی (Best Practices) را برای ساخت، بازرسی و تعمیرات منتشر می‌کند که توسط تمام سازندگان معتبر دنبال می‌شود.

Welding Standards (AWS/ISO): استانداردهای خاص جوشکاری که کیفیت اتصالات و یکپارچگی ساختاری مخزن را تضمین می‌کنند و معمولاً به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از الزامات ASME اجرا می‌شوند.

استانداردهای کلیدی پیاده‌سازی شده در ایزوتانک های اورین مخزن

استاندارد چارچوب (فریم) ISO1496-3: تضمین می‌کند که فریم ایزوتانک از نظر ابعاد و مقاومت، کاملاً با زیرساخت‌های جهانی حمل‌ونقل (کشتی، جرثقیل، تریلی) سازگار است. محصول شما بدون هیچ مشکلی در هر نقطه‌ای از دنیا قابل‌جابه‌جایی است.

استاندارد مخزن تحت‌فشار: ASME BPVC Sec. VIII این کد، ضخامت بدنه و عدسی‌ها، کیفیت متریال (فولاد ضدزنگ 316L) و بالاتر از همه، استانداردهای جوشکاری را تعیین می‌کند تا مخزن در برابر فشار داخلی مقاوم باشد. محموله شما در برابر ریسک نشتی یا ترکیدگی محافظت می‌شود.

استاندارد بازرسی و تأیید نهایی  Third-Party (Bureau Veritas) یک نهاد بازرسی مستقل و معتبر جهانی بر تمام فرایند طراحی، ساخت و تست نظارت کرده و گواهی انطباق صادر می‌کند.

استانداردهای حمل‌ونقل:  ADR/RID/IMDG Compliance طراحی تمامی تجهیزات ایمنی مانند شیرآلات، مسیرهای تخلیه و پلاک‌گذاری‌ها مطابق با الزامات حمل جاده‌ای، ریلی و دریایی است. ایزوتانک شما از روز اول آماده انجام سفرهای بین‌المللی است.

🔗 مطالعه مرتبط: فرایند اخذ استاندارد ایزوتانک

چرخه لجستیکی؛ از بارگیری تا حمل و نگهداری ایزوتانک

نمایی از مراحل اتصال، بارگیری و حمل ایزوتانک صنعتی اورین مخزن در فرآیند لجستیک

 عملیات حمل‌ونقل ایزو تانک‌ها از مبدأ تا مقصد نهایی نیازمند دقت بالا و رعایت دقیق مقررات حمل مواد خطرناک (در صورت لزوم) است.

۱. مرحله بارگیری

پروسه‌ پرکردن مخزن باید در محیطی کنترل‌شده و توسط اپراتور آموزش‌دیده انجام شود. اصول کلیدی عبارت‌اند از:

نوع ماده: طبقه‌بندی محموله طبق IMDG و ADR مشخص می‌کند که آیا نیاز به تهویه، نیتروژن‌پرج  (nitrogen purging) یا فولاد 316L مقاوم به خوردگی دارد.

رعایت سطح پرشدگی (Filling Ratio): به منظور حفظ پایداری و جلوگیری از تلاطم خطرناک مایع (Surge Effect)، مخزن باید حداقل ۸۰٪ پر شود. از سوی دیگر، برای مدیریت انبساط حرارتی مایع در طول مسیر، حداکثر میزان مجاز (معمولاً ۹۵٪ تا ۹۷٪) باید دقیقاً طبق قوانین بین‌المللی (IMDG) و ماهیت کالا محاسبه گردد.

کنترل فشار و نشتی: قبل از درب‌بندی، تست فشار هوایی (Air Leak Test) در محدوده ۲٫۷ تا  ۴ بار انجام می‌شود.

این ایزوتانک‌ها دارای شیر تهویه اطمینان (Relief ‌Valve) کالیبره‌ شده و گیج فشار هستند که در هنگام بارگیری فعال‌اند تا از ایمنی اولیه اطمینان حاصل شود.

۲. حمل‌ونقل؛ پایداری در هر مسیر

در طول حمل، ایمنی ایزوتانک حیاتی است. این شامل:

تثبیت: اطمینان از قفل شدن صحیح تانک بر روی شاسی کانتینر یا واگن قطار.

مدیریت دما: در صورت نیاز، اعمال گرمایش یا سرمایش پیوسته.

مستندسازی: همراه داشتن مدارک کامل (گواهی تست فشار، گواهی تاییدیه سازمان‌های کشتیرانی مانند IMO و RID/ADR).

حمل زمینی (Trucking): تانک روی شاسی کانتینر کشنده بارگیری می‌شود. در مسیرهای زمینی طولانی در ایران باید قوانین مربوط به حمل مواد خطرناک وزارت نفت و پلیس‌راه رعایت شود. نصب برچسب‌های GHS و تابلو های  UN Number ‌روی بدنه برای اعلام نوع ماده و کلاس خطر ضروری است. اپراتور باید پیش از حرکت، قفل‌های Twist Lock و ترمز کشنده را بازبینی و نتیجه را در Log Book ثبت کند.

حمل دریایی (Ocean Freight): تانک باید به‌صورت استاندارد روی محل designated کانتینر کشتی قرار گیرد و قفل‌های ایمنی (Twist Locks) آن محکم شود. اپراتور باید در B/L (Bill of Lading) مشخصات دقیق ماده شیمیایی، کدUN  و کلاس خطر را اعلام کند. نیاز به نصب مهارهای چهارگوش (Corner locks) و کنترل فشار مخزن در هر بندر می‌باشد.

حمل ریلی: در مسیرهای بین‌المللی، ایزو تانک‌ها روی واگن‌های مخصوص قرار می‌گیرند که پایداری بالاتری نسبت به حمل زمینی فراهم می‌کنند. بررسی سیستم ترمز و تثبیت فریم جهت جلوگیری از ضربه جانبی.

جابه‌جایی ایزوتانک در مسیرهای مختلف حمل‌ونقل دریایی و زمینی و ریلی
حمل ایزوتانک در مسیرهای دریایی و زمینی در چارچوب حمل‌ونقل بین‌المللی چندوجهی.

۳. مرحله گرمایش (Heating)

بسیاری از محموله‌های شیمیایی و خوراکی در دمای پایین دچار چسبندگی یا انجماد می‌شوند. فرآیند Heating باید کنترل شده باشد. برای مواد غذایی، معمولاً از بخار کم‌فشار (Low-Pressure Steam) استفاده می‌شود تا از سوختن یا تغییر کیفیت محصول جلوگیری شود.

۴. تخلیه

 پیش از آغاز تخلیه، فشار داخلی ایزوتانک باید به کمتر از ۰.۲ بار کاهش یابد تا عملیات در وضعیت ایمن انجام شود. سپس تخلیه از شیر پایین DN80 با بازکردن تدریجی صورت می‌گیرد تا از ایجاد شوک هیدرولیکی جلوگیری شود.

در تانک‌های مجهز به کویل بخار (Steam Coils)، گرم‌کردن غیرمستقیم پیش از تخلیه انجام می‌شود تا ویسکوزیته سیال کاهش یافته و دما به‌صورت یکنواخت تا حدود ۶۰ درجه سانتی‌گراد برسد؛ بدون اینکه حرارت مستقیم با ماده تماس داشته باشد.

پس از اتمام تخلیه، ایزوتانک باید به‌طور کامل شستشو و ضدعفونی شود. این فرآیند بسته به نوع محموله قبلی شامل شستشوی بخار، استفاده از شوینده‌های شیمیایی و خشک‌کردن کامل است. در پایان نیز گواهی شستشو (Cleaning Certificate) صادر می‌شود که تأیید می‌کند تانک برای بارگیری محموله بعدی آماده است.

۵. نگهداری و ذخیره‌سازی؛ حفظ سلامت مخزن و ماده

بعد از تخلیه یا پیش از بارگیری بعدی، ایزوتانک‌ها باید در شرایطی نگهداری شوند که باعث تخریب، خوردگی یا تغییر شیمیایی باقی‌مانده‌ها نشود.

محیط تهویه‌شده و سایه‌دار: جلوگیری از تابش مستقیم خورشید برای کنترل انبساط حرارتی و همچنین حفظ دما.

دور از مواد اکسیدکننده یا خورنده: خصوصاً برای ایزوتانک‌هایی که پیش‌تر مواد شیمیایی خورنده حمل کرده‌اند.

بازرسی دوره‌ای ۲٫۵ و ۵ ساله: مطابق دستورالعمل ITCO Periodic Inspection این شامل تست هیدرواستاتیک، تست NDT درزهای جوش، و بازرسی چشمی شیرآلات است.

پلاک بازرسی (CSC Plate): تمدید اعتبار آن الزامی است.

🔗 برای جزئیات عملی، حتماً مطالعه کنید: شرایط حمل و نگهداری ایمن ایزوتانک

نمای نزدیک از بدنه ایزوتانک استیل اورین مخزن نصب‌شده در فریم استاندارد فلزی

تحلیل اقتصادی - مزایای ROI حمل با ایزوتانک در ایران (بشکه در مقابل ایزوتانک)

یکی از مهم‌ترین دلایلی که شرکت‌ها به دنبال خرید ایزوتانک یا استفاده از خدمات حمل با آن هستند، مزایای اقتصادی قابل توجه آن نسبت به روش‌های سنتی مانند حمل در بشکه‌ها یا درام‌ها است.

  1. مقایسه هزینه عملیاتی (Freight Cost)

حمل مواد فله در بشکه‌های کوچک، به مراتب هزینه‌برتر است:

  • هزینه نیروی کار: پر کردن، تخلیه و جابجایی بشکه‌ها نیازمند نیروی کار بسیار بیشتری است.
  • فضای اشغال شده: بشکه‌ها فضای بسیار بیشتری را در کشتی، انبار و کامیون اشغال می‌کنند (به دلیل فضای خالی بین آن‌ها).
  • ضایعات و آلودگی: در هر بار پر کردن و تخلیه بشکه، مقداری محصول در دیواره‌ها باقی می‌ماند (محصول سُرتک یا Heel).

در مقابل، ظرفیت ایزوتانک (۲۴۰۰۰ لیتر) به شما اجازه می‌دهد تا حجم زیادی از کالا را در یک واحد جابه‌جا کنید، با حداقل نیروی کار و حداکثر بهره‌وری از فضای حمل.

  1. ملاحظات گمرکی و ورود موقت در ایران

استفاده از ایزوتانک در ایران عمدتاً شامل دو حالت است: واردات قطعی یا ورود موقت.

  • ورود موقت (Temporary Admission - TA) : برای تسهیل واردات مواد اولیه یا کالاهایی که به صورت عمده وارد و سپس بسته‌بندی می‌شوند، واردات موقت ایزوتانک رایج است. قوانین گمرکی ایران این اجازه را می‌دهند که ایزوتانک‌ها به صورت ورود موقت با ارائه ضمانت‌نامه بانکی یا سفته وارد شوند و پس از تخلیه و بازگشت به خارج از کشور، ترخیص شوند.
  • مقررات بندری: در بنادر ایران (مانند بندر شهید رجایی)، ایزوتانک‌ها به دلیل ماهیت مخزن تحت فشار، باید دارای مجوزهای کشتیرانی بین‌المللی (مانند تاییدیه IMDG Code) باشند و بازرسی‌های اولیه توسط نمایندگان سازمان بنادر و دریانوردی انجام پذیرد. هرگونه تانکی که برای حمل مواد خطرناک استفاده می‌شود، باید گواهی‌نامه معتبر حمل مواد خطرناک داشته باشد.
ایزوتانک صنعتی اورین مخزن نصب‌شده در فریم استاندارد ISO برای حمل مایعات

نکات ایمنی و بازرسی ایزوتانک

بزرگ‌ترین عامل تضمین ایمنی در استفاده از ایزوتانک، رعایت برنامه بازرسی‌های دوره‌ای است که توسط سازمان‌های بازرسی معتبر الزامی شده است.

برنامه بازرسی‌های استاندارد:

بازرسی‌ها بر اساس کد ISO 1496/3 و توصیه‌های سازمان‌های بازرسی تنظیم می‌شود:

  • بازرسی میانی (Intermediate ‌Inspection) – هر ۲٫۵ سال:

انجام تست فشار هوا (Pneumatic ‌Test) تا ۴ ‌bar،

چک‌کردن سوپاپ اطمینان، دریچه‌ها و واشرها برای نشت احتمالی،

اندازه‌گیری ضخامت بدنه با اولتراسونیک در نواحی در معرض خوردگی.

  • بازرسی کامل (Periodic ‌Inspection) – هر ۵ سال:

تست هیدرواستاتیک (Hydrostatic ‌Test) با آب و فشار ۱٫۵ برابر)  MAWP ۶–۹ (bar

بازرسی جوش‌ها و درزهای حرارتی (NDT Visual + Penetrant)،

تمدید پلاک CSC (Convention for Safe Containers) و ثبت در دفترچه‌ی تانک.

دستورالعمل‌های ایمنی تکمیلی:

استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE) شامل عینک، دستکش مقاوم در برابر مواد شیمیایی و ماسک تنفسی در هنگام بارگیری یا تخلیه.

بررسی MSDS (برگه ایمنی مواد) برای هر محموله پیش از عملیات.

نصب برچسب خطر بر اساس سیستم GHS و کد UN ماده.

اطمینان از صحت عملکرد شیر اطمینان و گیج فشار قبل از هر سفر.

عدم استفاده از بخار مستقیم برای گرم‌کردن مواد حساس یا باقیمانده سیالات درون تانک.

🔗 مطالعه بیشتر: چک‌لیست بازرسی ایزوتانک

نمای روبه‌رو از ایزوتانک صنعتی اورین مخزن با پلاک مشخصات فنی، ظرفیت 26000 لیتر و هشدار Hot Vessel

ملاحظات فنی پیشرفته و تکنولوژی آینده

صنعت ایزوتانک به طور مداوم در حال تکامل است تا با نیازهای محموله‌های تخصصی‌تر و الزامات نظارتی سخت‌گیرانه‌تر سازگار شود.

  1. مواد ساخت و اتصالات پیشرفته

امروزه، تمرکز بر روی آلیاژهای خاص برای مقاومت بیشتر در برابر اسیدها و بازهای قوی است. همچنین، سیستم‌های شیرآلات مجهز به حسگرهای نشتی (Leak Detection Sensors) در حال پیاده‌سازی هستند تا در صورت بروز کوچک‌ترین نقص در Gaskets یا شیرها، هشدار فوری ارسال شود.

  1. تکنولوژی آینده Smart Tanks

مفهوم Smart Tanks یا ایزوتانک‌های هوشمند، آینده لجستیک فله را شکل می‌دهد. این تانک‌ها مجهز به اینترنت اشیا (IoT) هستند و داده‌های زیر را به صورت لحظه‌ای گزارش می‌دهند:

پایش دما و فشار بلادرنگ: ارسال مداوم داده‌ها به مرکز کنترل.

ردیابی موقعیت مکانی (GPS/GSM): امکان ردیابی دقیق مسیر حمل.

ترازوهای داخلی (In-built Weighing Systems): اندازه‌گیری دقیق میزان بار باقی‌مانده برای برنامه‌ریزی تخلیه.

نظارت بر باز شدن شیرها: اطمینان از اینکه شیرهای تخلیه در حین حمل بسته مانده‌اند.

این تکنولوژی‌ها امکان پیش‌بینی خرابی‌ها (Predictive Maintenance) و بهینه‌سازی مصرف انرژی در فرآیند Heating را فراهم می‌آورند.

 نتیجه‌گیری

ایزوتانک به‌عنوان راهکاری استاندارد، ایمن و اقتصادی برای حمل مواد مایع در جهان شناخته شده است. بهره‌گیری از استانداردهای بین‌المللی (ASME و ISO)، رعایت نکات ایمنی در بازرسی‌ها و انتخاب برند معتبر تولیدکننده، کلید موفقیت در استفاده کارآمد و ایمن از این سیستم حمل‌ونقل صنعتی است. ایزو تانک ‌ها نه‌تنها حمل را ساده می‌کنند، بلکه امنیت سرمایه و محموله را تضمین می‌نمایند.

اگر شما تولیدکننده یا صادرکننده مواد شیمیایی یا خوراکی هستید و قصد دارید ایزوتانک مطمئن، بازرسی‌شده و سازگار با استانداردهای جهانی (مناسب برای صادرات به اروپا، آسیا و آمریکا) تهیه کنید، پیشنهاد می‌شود جهت مشاوره تخصصی و بررسی ظرفیت‌های طراحی سفارشی، صفحه محصول زیر را بررسی کنید:

🔗 مشاهده مشخصات و تصاویر محصول ایزوتانک در اورین مخزن

سوالات متداول

ایزوتانک چیست و چه تفاوتی با تانکر حمل مایعات دارد؟

ایزوتانک (ISO Tank) یک مخزن استیل استاندارد بین‌المللی است که داخل فریم کانتینری ۲۰ یا ۴۰ فوت نصب می‌شود و برای حمل ایمن مایعات فله در حمل‌ونقل جاده‌ای، ریلی و دریایی کاربرد دارد. تفاوت اصلی ایزوتانک با تانکرهای معمولی در استانداردسازی جهانی، ایمنی بالاتر، قابلیت حمل چندوجهی و کنترل بهتر دما و فشار است.

عمر مفید اسمی یک ایزوتانک بین ۲۰ تا ۳۰ سال است. البته، این طول عمر به‌شدت وابسته به بازرسی‌های دوره‌ای (به‌ویژه تست هیدرواستاتیک و اندازه‌گیری ضخامت) و شرایطی است که تانک در معرض مواد شیمیایی خورنده قرار گرفته است.

ایزوتانک برای حمل طیف وسیعی از مایعات از جمله مواد غذایی، شیمیایی، دارویی و برخی مواد نفتی استفاده می‌شود. نوع کاربرد به جنس بدنه داخلی، فشار کاری و استاندارد ساخت بستگی دارد. انتخاب ایزوتانک مناسب باعث کاهش آلودگی، افزایش ایمنی و حفظ کیفیت محموله در مسیرهای طولانی می‌شود.

زمانی که ایمنی، قابلیت استفاده چندباره، حمل مواد حساس یا مسیرهای ترکیبی (دریا–ریل–جاده) اهمیت دارد، ایزوتانک گزینه بهتری نسبت به فلکسی‌تانک است. ایزوتانک برای مواد با ارزش بالاتر و حمل‌های حرفه‌ای بلندمدت طراحی شده و ریسک نشت و آلودگی کمتری دارد.

بله بسیاری از شرکت‌ های بزرگ لجستیک و مالکان تانک (Tank Operators) خدمات اجاره کوتاه ‌مدت (برای یک سفر صادراتی) و بلندمدت ارائه می‌دهند که این روش برای شرکت‌هایی که قصد خرید سرمایه اولیه سنگین ندارند، مقرون به صرفه است.

کد UN (United Nations Number) یک شماره چهاررقمی منحصربه‌فرد است که توسط سازمان ملل برای شناسایی مواد خطرناک تخصیص داده می‌شود. این کد روی برچسب‌های ایمنی تانک درج می‌شود و به مقامات و امدادگران در مواقع اضطراری کمک می‌کند تا ماهیت دقیق ماده حمل شده را شناسایی کنند.

بله. ایزوتانک باید به‌صورت دوره‌ای تحت بازرسی فنی، تست فشار و تست هیدرواستاتیک قرار گیرد و گواهی‌های معتبر بین‌المللی دریافت کند. این بازرسی‌ها برای حفظ ایمنی، پذیرش در حمل‌ونقل بین‌المللی و جلوگیری از توقف محموله در بنادر و مرزها الزامی هستند.

2 دیدگاه در “ایزوتانک چیست؟ راهنمای جامع انتخاب، کاربرد و استاندارد ISO Tank

  1. Hasan گفت:

    سلام وقتتون بخیر
    ممنون از توضیحاتتون
    فقط یه سوالی برام پیش اومد اونم اینکه ایزوتانک دقیقا چه تفاوتی با کانتینر معمولی و فلکسی تانک داره؟
    مثلا از نظر هزینه حمل و نقل، سطح ایمنی یا استفاده برای مواد غذایی معمولا کدوم گزینه بهتریه؟

    1. با سلام و تشکر از اینکه ما را دنبال می‌کنید🙌

      تفاوت ایزوتانک، کانتینر معمولی و فلکسی‌تانک:

      ایزوتانک (ISO Tank): بهترین گزینه از نظر ایمنی و بهداشت، دارای استانداردهای بین‌المللی برای حمل مواد شیمیایی و غذایی.
      فلکسی‌تانک (Flexitank): اقتصادی‌تر برای مواد غیرخطرناک، اما با ریسک آسیب بیشتر.
      کانتینر معمولی: مناسب برای کالاهای غیرمایع و بسته‌بندی شده، اما استفاده برای مایعات نیازمند بشکه و هزینه نیروی کار بیشتر.
      ‌انتخاب صحیح بستگی به نوع مایع، خطرات آن و بودجه شما دارد.

      برای اطلاعات بیشتر و یک مقایسه جامع، لطفاً به مقاله‌ تفاوت ایزوتانک و فلکسی‌تانک مراجعه کنید.

      اگر سوالی دارید، ما آماده پاسخگویی هستیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *